پژوهشی جدید منتشرشده در BMC Public Health آلمان (۲۰۲۵) نشان میدهد که دنبال کردن مداوم اخبار، بهویژه اخبار منفی اقتصادی و اجتماعی، میتواند سطح استرس، اضطراب و حتی احساس ناکافی بودن را در افراد افزایش دهد. این اثرات در افراد میانسال و سالمند پررنگتر است، زیرا این گروهها حساسیت بیشتری نسبت به مسائل مالی، اجتماعی و سلامت دارند و بیشتر تحت تأثیر اخبار منفی قرار میگیرند. مطالعه جمعیتی دانشگاه آلمان نشان داد افرادی که اخبار را به صورت مداوم دنبال میکنند، سطح نگرانی بالاتر و رضایت از زندگی پایینتری گزارش کردهاند.
اخبار منفی و چرخه اضطراب
روانشناسان تاکید میکنند که قرار گرفتن مداوم در معرض اخبار منفی، ذهن را در چرخهای از اضطراب و نااطمینانی نگه میدارد. این پدیده در ادبیات روانشناسی با اصطلاحاتی مانند «مدیا فتیگ» (Media Fatigue) و «دوماسکرولینگ» (Doomscrolling) توصیف شده است. در این چرخه، افراد به دنبال کاهش اضطراب خود هستند، اما در واقع با مصرف مداوم اخبار منفی، اضطراب و نگرانیشان افزایش مییابد. اثرات این وضعیت شامل کاهش کیفیت خواب، افت تمرکز، کاهش انرژی روزانه و افزایش نگرانیهای ذهنی میشود.
میانسالان و سالمندان، گروههای حساس
مطالعه ۲۰۲۵ آلمان نشان داد که اثر اخبار منفی بر میانسالان و سالمندان بیشتر است. دلیل اصلی این حساسیت، ارتباط مستقیم اخبار اقتصادی و اجتماعی با امنیت مالی و سلامت این گروههاست. افرادی که در این سنین بیشتر در معرض بحرانها قرار میگیرند، هنگام مواجهه با خبرهای تورم، گرانی و بحرانهای اجتماعی، اضطراب بیشتری تجربه میکنند. بنابراین، مدیریت مصرف اخبار برای این گروهها اهمیت ویژهای دارد.
ضرورت فاصلهگذاری آگاهانه با اخبار
با وجود اهمیت اطلاعرسانی، افراط در دنبال کردن اخبار میتواند سلامت روان را تهدید کند. پژوهشهای نوظهور نشان میدهند که فاصلهگذاری آگاهانه با اخبار و محدود کردن زمان مصرف رسانهای، به ویژه اخبار منفی، راهی مؤثر برای کاهش استرس و حفظ آرامش روان است. کارشناسان توصیه میکنند که افراد بزرگسال و سالمند برای حفظ سلامت روان، زمان مشخصی در روز برای دنبال کردن اخبار تعیین کنند و در بقیه زمانها به فعالیتهای غیرباخبر مثل گفتگو با خانواده، ورزش یا سرگرمیهای سالم بپردازند.
انتخاب منابع خبری و کاهش اضطراب
یکی دیگر از نکات مهم، انتخاب منابع خبری معتبر و متعادل است. تحقیق دانشگاه آلمان نشان داد افرادی که بیشتر به رسانههای اجتماعی و منابع آنلاین غیررسمی برای دریافت اخبار تکیه دارند، سطح نگرانی بالاتری گزارش کردهاند. برعکس، کسانی که منابع خبری سنتی و معتبر را با دقت و به صورت محدود دنبال میکنند، کمتر تحت تأثیر اضطراب اخبار قرار میگیرند. بنابراین، کیفیت و نوع منبع خبری اهمیت زیادی در کاهش اثرات منفی مصرف اخبار دارد.
توصیههای عملی برای کاهش فشار روانی رسانهای
- زمانبندی مصرف اخبار: روزانه مدت زمان مشخصی را به دنبال کردن اخبار اختصاص دهید و از تعقیب بیوقفه آنها اجتناب کنید.
- انتخاب منابع معتبر: از منابع خبری رسمی و معتبر استفاده کنید و از انتشار اخبار شایعه و حاشیهای دوری کنید.
- فعالیتهای غیرباخبر: زمانهای خالی از اخبار را با ورزش، گفتگو با خانواده، مطالعه یا سرگرمیهای سالم پر کنید.
- آگاهی از اثرات منفی اخبار منفی: بدانید که دنبال کردن مداوم اخبار منفی میتواند استرس و اضطراب شما را افزایش دهد و تلاش کنید از این چرخه خارج شوید.
نتیجهگیری
در شرایطی که خبرهایی از تورم، گرانی و بحرانهای اقتصادی در همه جا وجود دارد، آگاه بودن از اخبار مهم است، اما دنبال کردن افراطی آنها میتواند سلامت روان را تهدید کند. پژوهشهای ۲۰۲۵ دانشگاه BMC Public Health آلمان نشان میدهند که مصرف متعادل و آگاهانه اخبار، فاصلهگذاری با محتوای منفی و انتخاب منابع خبری معتبر، کلید حفظ آرامش و کاهش اضطراب است. مدیریت زمان مصرف رسانهای به ویژه در میانسالان و سالمندان نه تنها سلامت روان را بهبود میبخشد، بلکه کیفیت زندگی و رضایت از زندگی را نیز افزایش میدهد.
منبع: BMC Public Health, 2025, Germany.
