چه یک تکه سینه مرغ باشد و چه باقیماندهی آخرین وعده لازانیا، بسیاری از ما عادت داریم غذاهای اضافه را در فریزر بگذاریم. اما مشخص شده که احتمالاً تمام این مدت این کار را به روشی اشتباه انجام میدادهاید.
در حالی که ظروف پلاستیکی انتخاب اول بسیاری از افراد برای نگهداری مواد غذایی هستند، کارشناسان اکنون هشدار میدهند که باید از استفاده از آنها برای فریز کردن خودداری کرد.
در عوض، تیم متخصص «ویچ؟» (Which?) پیشنهاد میکند که برای فریز کردن باقیمانده غذاها، از ظروف شیشهای یا استیل استفاده کنید. این نهاد حامی حقوق مصرفکنندگان توضیح میدهد: «ظروف شیشهای و استیلِ مخصوص فریزر، جایگزینی بادوام و ماندگار برای پلاستیک جهت منجمد کردن غذا هستند.»
چرا پلاستیک گزینه مناسبی نیست؟
وقتی پلاستیک منجمد میشود، شکننده میگردد. این شکنندگی باعث میشود قطعات بسیار ریزی از آن جدا شده و بهصورت «میکروپلاستیک» آزاد شوند. همچنین گرم کردن مواد غذایی در ظروف پلاستیکی نیز باعث افزایش انتشار میکروپلاستیکها میشود که میتوانند مستقیماً به درون خودِ غذا نفوذ کنند.
البته این نهاد حامی مصرفکننده اطمینان میدهد که قبل از دور ریختن تمام ظروف پلاستیکی (تاپرورها)، بدانید که این ظروف برای نگهداری معمولی در یخچال (خنک کردن) مشکلی ندارند. آنها تأکید میکنند: «اگر برای فریزر یا مایکروویو آمادهسازی غذا انجام میدهید، داشتن جایگزینهای مناسب بسیار مفید است.»
میکروپلاستیکها چه هستند و چرا خطرناکاند؟
میکروپلاستیکها قطعات پلاستیکی بسیار کوچکی هستند که ابعاد آنها کمتر از ۵ میلیمتر است. فرقی نمیکند کیسه پلاستیکی باشد، ظرف نگهدارنده غذا یا بطری؛ این ذرات معمولاً از محصولات بزرگتر جدا میشوند؛ یعنی زمانی که پلاستیکها در حال تجزیه شدن به قطعات کوچکتر هستند.
اگر از ظروف پلاستیکی برای فریز کردن یا گرم کردن دوباره غذا استفاده میکنید، این موضوع میتواند دردسرساز شود. «ویچ؟» توضیح میدهد: «گرم کردن یا فریز کردن مکرر پلاستیکها میتواند روند تجزیه آنها را تشدید کند. این مسئله باعث میشود که تهیه و نگهداری غذا به منبع اصلی قرارگیری ما در معرض میکروپلاستیکها تبدیل شود.»
تهدیدی برای محیط زیست و سلامت انسان
مطالعات نشان دادهاند که میکروپلاستیکها آسیبهای جدی به محیط زیست وارد میکنند؛ برای مثال، تحقیقات فاش کرده که این ذرات میتوانند در توانایی موجودات کوچک و گیاهان برای ذخیره کربن اختلال ایجاد کنند. این امر به نوبهی خود «چرخه کربن آبی» (کربنی که توسط حیات دریایی ذخیره میشود) را مختل میکند؛ چرخهای که برای کاهش تغییرات اقلیمی حیاتی است.
با این حال، دانشمندان هنوز از تأثیرات بلندمدت آنها بر سلامت انسان به طور کامل آگاه نیستند، هرچند اکنون ردپای این ذرات در خون، ریهها، جفت و حتی شیر مادر یافت شده است.
«آژانس امنیت سلامت بریتانیا» (UKHSA) در وبلاگ اخیر خود توضیح داد: «سد خونی-مغزی (BBB) سپری نازک در اطراف مغز است که در برابر تهدیداتی مانند باکتریها، سموم و مواد شیمیایی محافظت میکند. در عین حال، این سد اجازه میدهد اکسیژن و مواد مغذی از سوراخهای ریزی که توسط سلولهای تخصصی محافظت میشوند، عبور کنند.»
«نانوپلاستیکها بهقدری کوچک هستند که میتوانند از کنار این سلولهای دفاعی (معروف به پریسیتها) عبور کنند یا با سوار شدن بر مواد مغذی، راه خود را به سمت مغز باز کنند. وظیفه اصلی این سلولهای پریسیت، حفظ این سد و پاکسازی سمومی است که مغز را تهدید میکنند.»
نکته نگرانکننده این است که چندین بیماری نورودژنراتیو (تخریبکننده عصبی) با اختلال در این سلولها مرتبط هستند. آژانس امنیت سلامت بریتانیا در ادامه میافزاید: «بیماریهایی مانند آلزایمر و پارکینسون با اختلال در عملکرد سلولهای پریسیت مرتبط هستند. این مسئله این پرسش را مطرح میکند که آیا قطعات بسیار ریز پلاستیک یا تجمع آنها در این سلولها میتواند منجر به بیماریهای مشابه شود؟ پرسشی که دانشمندان اکنون در حال بررسی آن هستند.»
