دکتر سید امیر محسن ضیایی رئیس جامعه اورولوژی ایران میگوید در فرهنگ ما مردان کمتر از زنان پیگیر سلامت خود هستند. به گزارش روزنامه ایران، بسیاری از مردان خود را مسئول تأمین خانواده میدانند و سلامت همسر و فرزندان را در اولویت میگذارند؛ همین نگاه باعث میشود خودشان را در «آخرین خط توجه» قرار دهند. مسائل اقتصادی، فشارهای شغلی، باورهای فرهنگی و پایین بودن سواد سلامت هم این چرخه را تشدید میکند.
مردان؛ آسیبپذیرتر از آنچه تصور میشود
مردان بیش از نیمی از جمعیت کشور و بخش مهمی از نیروی کار را تشکیل میدهند، اما به دلیل فعالیتهای پرخطر، حوادث شغلی و تصادفات جادهای بیشتر در معرض آسیب هستند. طبق آمارهای رسمی، سالانه حدود ۱۸ هزار نفر در سوانح رانندگی جان میبازند که بخش عمده آنها مردان جواناند. این در حالی است که بسیاری از این مرگها با آموزش، اصلاح جادهها و بهبود ایمنی خودروها قابل پیشگیری است.
از سوی دیگر، مهمترین علل مرگومیر مردان شامل بیماریهای قلبیعروقی، سکتههای مغزی، بیماریهای مزمن ریوی، بیماریهای کبدی، فشارخون و دیابت کنترلنشده است؛ بیماریهایی که با اصلاح سبک زندگی تا حد زیادی قابل کنترلاند.
نقش مردان در ناباروری؛ یک واقعیت کمتر گفتهشده
برخلاف باور سنتی که ناباروری را بیشتر به زنان نسبت میدهد، حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد زوجین با ناباروری مواجهاند و سهم مردان در این میان قابل توجه است. حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد موارد ناباروری ناشی از مشکلات مردانه است و در مجموع، مردان در حدود نیمی از علل ناباروری نقش دارند. بنابراین غربالگری و مراجعه بهموقع مردان اهمیت زیادی دارد؛ بهویژه در شرایطی که سن ازدواج و فرزندآوری افزایش یافته است.
سرطانهایی که باید جدی گرفته شوند
شایعترین سرطانها در مردان شامل پروستات، روده بزرگ و ریه است. بر اساس آمار جهانی، ابتلا به سرطان پروستات رو به افزایش است و پیشبینی میشود در سالهای آینده تعداد موارد جدید رشد چشمگیری داشته باشد. در ایران نیز شیوع این سرطان نسبت به برخی کشورهای منطقه بالاتر گزارش شده که میتواند با سبک زندگی و رژیم غذایی مرتبط باشد.
کارشناسان توصیه میکنند مردان بالای ۵۰ سال سالانه آزمایش PSA برای غربالگری سرطان پروستات انجام دهند، زیرا این بیماری در مراحل اولیه معمولاً علامت مشخصی ندارد و زمانی آشکار میشود که پیشرفت کرده است.
هفته سلامت مردان؛ فرصتی برای بازنگری
به پیشنهاد جامعه اورولوژی ایران، هفته اول اسفند به عنوان «هفته ملی سلامت مردان» نامگذاری شده تا توجه سیاستگذاران و مردم به این موضوع جلب شود. تنها ۲۰ درصد سلامت در اختیار نظام درمان است و بخش عمده آن به سبک زندگی، آموزش و همکاری بینبخشی مربوط میشود.
واقعیت این است که بسیاری از مردان مراجعه به پزشک را به تعویق میاندازند؛ تأخیری که میتواند درمان را دشوارتر، پرهزینهتر و حتی کماثرتر کند. تغییر این الگو، از افزایش سواد سلامت و آموزش از مدارس آغاز میشود. سلامت مردان، فقط مسئله فردی نیست؛ مسئلهای اجتماعی و حتی اقتصادی است که آینده خانواده و جامعه را تحت تأثیر قرار میدهد.
