در روزگاری که توجه به سلامت زنان بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد، شناخت عواملی که خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش میدهند، میتواند نقشی تعیینکننده در پیشگیری داشته باشد. در کنار عواملی مانند سن، ژنتیک و سبک زندگی، مصرف الکل یکی از ریسکفاکتورهایی است که کمتر به آن پرداخته میشود، اما شواهد علمی نقش مهم آن را تأیید میکنند.
سرطان پستان تحت تأثیر مجموعهای از عوامل شکل میگیرد؛ از جمله جنسیت، سن، ساختار ژنتیکی، سابقه خانوادگی، وزن، الگوی تغذیه و میزان فعالیت بدنی. در این میان، مصرف الکل به عنوان عاملی پنهان اما مؤثر، میتواند خطر ابتلا به این بیماری را به طور قابل توجهی افزایش دهد.
مصرف الکل و افزایش خطر ابتلا
مطالعات متعدد نشان دادهاند زنانی که به طور منظم الکل مصرف میکنند، حتی در مقادیر کم، با خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پستان روبهرو هستند. این خطر تنها به مصرفکنندگان سنگین یا نوشیدنهای افراطی محدود نمیشود. پژوهشها حاکی از آن است که مصرف حدود سه تا شش نوشیدنی الکلی در هفته نیز میتواند باعث افزایش قابل توجه خطر سرطان پستان شود.
نکته مهم این است که نوع نوشیدنی الکلی تفاوتی در میزان خطر ایجاد نمیکند. شراب، آبجو یا سایر نوشیدنیهای الکلی همگی اثر مشابهی بر بدن دارند و تصور بیضرر بودن مصرف کم یا تفننی الکل، با یافتههای علمی همخوانی ندارد.
الکل و بازگشت سرطان پستان
مصرف الکل تنها در بروز اولیه سرطان پستان نقش ندارد، بلکه میتواند احتمال بازگشت بیماری را نیز افزایش دهد. نتایج برخی پژوهشها نشان میدهد زنانی که پس از درمان سرطان پستان همچنان الکل مصرف میکنند، نسبت به زنانی که از نوشیدن پرهیز دارند، بیشتر در معرض بازگشت بیماری قرار میگیرند. همچنین در زنانی که مصرف الکل بالاتری دارند، خطر مرگومیر ناشی از این بیماری به شکل محسوسی افزایش مییابد.
از منظر علمی، الکل با افزایش سطح استروژن و سایر هورمونهای مرتبط با سرطان پستان و همچنین با آسیب رساندن به DNA سلولها، شرایط لازم برای رشد دوباره سلولهای سرطانی را فراهم میکند. حتی مصرف متوسط الکل نیز میتواند سلولهای بدن را در معرض مواد سمی قرار دهد و خطر بازگشت سرطان را افزایش دهد.
اگر هدف کاهش خطر ابتلا یا بازگشت سرطان پستان است، کاهش مصرف الکل یا کنار گذاشتن آن یکی از منطقیترین انتخابها به شمار میآید. با این حال، برای زنانی که با مشکل مصرف الکل یا وابستگی روبهرو هستند، این تصمیم ممکن است ساده نباشد. در چنین شرایطی، بهرهگیری از حمایتهای تخصصی و برنامههای درمانی میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت جسم و روان داشته باشد.
انتخاب سبک زندگی سالم، محدود کردن مصرف الکل و توجه آگاهانه به سلامت بدن، بخشی از مراقبت از خود است. مراقبتی که میتواند خطر ابتلا به سرطان پستان را کاهش دهد و کیفیت زندگی زنان را در سالهای آینده به شکل معناداری بهبود ببخشد.