گزارش AP: توصیههای متفاوت درباره غربالگری سرطان پستان، تصمیمگیری را دشوار کرده است
بر اساس گزارشی که «لوران نیرگارد» در خبرگزاری آسوشیتدپرس (AP) منتشر کرده، زنان در سراسر جهان با یک پرسش مهم روبهرو هستند: بهترین زمان برای آغاز ماموگرافی چه سنی است؟ پاسخ این سؤال آنقدرها هم روشن نیست؛ زیرا سازمانهای مختلف پزشکی توصیههای متفاوتی ارائه میکنند و همین موضوع باعث سردرگمی بسیاری از زنان شده است.
برخی نهادهای سلامت توصیه میکنند غربالگری سرطان پستان از ۴۰ سالگی آغاز شود، برخی سن ۴۵ سالگی را مناسب میدانند و گروهی دیگر معتقدند شروع غربالگری از ۵۰ سالگی کافی است. علاوه بر این، اختلاف نظر درباره فاصله بین آزمایشها نیز وجود دارد؛ برخی انجام سالانه ماموگرافی را پیشنهاد میکنند و برخی معتقدند هر دو سال یک بار کافی است.
طبق آمار انجمن سرطان آمریکا، بیش از ۳۲۰ هزار زن در ایالات متحده در سال جاری به سرطان پستان مبتلا خواهند شد. اگرچه نرخ مرگومیر ناشی از این بیماری طی دهههای اخیر کاهش یافته، اما همچنان سرطان پستان دومین علت مرگ ناشی از سرطان در میان زنان آمریکایی محسوب میشود.
چرا درباره زمان انجام ماموگرافی اختلاف نظر وجود دارد؟
یکی از دلایل اصلی اختلاف دیدگاهها این است که دستورالعملهای غربالگری معمولاً برای زنانی طراحی میشوند که در گروه «خطر متوسط» قرار دارند و علامت مشکوکی از سرطان ندارند. اما در عمل تعیین اینکه چه کسی واقعاً در معرض خطر متوسط است، چندان ساده نیست.
دکتر «لورا اسرمن» از دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو میگوید سرطان پستان یک بیماری واحد نیست و همه زنان نیز خطر یکسانی برای ابتلا ندارند. به همین دلیل غربالگری یکسان برای همه افراد لزوماً بهترین راهکار نیست.
به گفته متخصصان، هرچه احتمال ابتلای یک زن به سرطان پستان بیشتر باشد، سود بیشتری از غربالگریهای منظم و زودهنگام خواهد برد. با این حال، تشخیص دقیق سطح خطر همیشه آسان نیست و تنها برخی عوامل شناختهشده مانند جهشهای ژنتیکی BRCA1 و BRCA2 میتوانند به پیشبینی خطر کمک کنند.
ماموگرافی همیشه بینقص نیست
اگرچه ماموگرافی یکی از مؤثرترین ابزارهای تشخیص زودهنگام سرطان پستان محسوب میشود، اما محدودیتهایی نیز دارد. گاهی ممکن است تومورهای سرطانی از دید این روش پنهان بمانند یا یک سرطان تهاجمی در فاصله بین دو غربالگری ایجاد شود.
از سوی دیگر، ماموگرافی میتواند باعث ایجاد نگرانی و استرس در برخی زنان شود؛ زیرا گاهی نقاط مشکوکی را نشان میدهد که پس از بررسیهای بیشتر مشخص میشود سرطانی نیستند. به همین دلیل تدوینکنندگان دستورالعملها تلاش میکنند میان مزایای تشخیص زودهنگام و آسیبهای احتمالی ناشی از بررسیهای غیرضروری تعادل برقرار کنند.
جدیدترین توصیهها چه میگویند؟
کالج پزشکان آمریکا بهتازگی توصیه کرده است زنان دارای خطر متوسط در سنین ۵۰ تا ۷۴ سال هر دو سال یک بار ماموگرافی انجام دهند. این نهاد همچنین پیشنهاد میکند زنان ۴۰ تا ۴۹ ساله پس از مشورت با پزشک درباره مزایا و معایب غربالگری تصمیم بگیرند.
در مقابل، کارگروه خدمات پیشگیرانه ایالات متحده چندی پیش سن آغاز غربالگری را از ۵۰ سال به ۴۰ سال کاهش داد و انجام ماموگرافی هر دو سال یک بار را توصیه کرد.
انجمن سرطان آمریکا نیز سالهاست توصیه میکند زنان ۴۵ تا ۵۴ ساله هر سال ماموگرافی انجام دهند، هرچند امکان شروع غربالگری از ۴۰ سالگی را نیز مجاز میداند. پس از ۵۵ سالگی نیز زنان میتوانند فاصله غربالگری را به دو سال افزایش دهند یا همچنان سالانه تحت بررسی قرار گیرند.
تراکم بافت پستان چه تأثیری دارد؟
تقریباً نیمی از زنان بالای ۴۰ سال دارای بافت پستان متراکم هستند. این وضعیت میتواند تشخیص تومور را در ماموگرافی دشوارتر کند و در عین حال با افزایش اندک خطر ابتلا به سرطان پستان همراه باشد.
امروزه زنان پس از انجام ماموگرافی از میزان تراکم بافت پستان خود مطلع میشوند. با این حال هنوز مشخص نیست که آیا انجام سونوگرافی یا MRI در کنار ماموگرافی برای همه زنان دارای بافت متراکم مفید است یا خیر.
برخی متخصصان در این شرایط استفاده از ماموگرافی سهبعدی یا «توموسنتز دیجیتال پستان» را پیشنهاد میکنند که میتواند تصاویر دقیقتری از بافت پستان ارائه دهد.
آینده غربالگری سرطان پستان به کدام سمت میرود؟
پژوهشگران در حال حرکت به سمت غربالگری شخصیسازیشده هستند. در یکی از مطالعات بزرگ موسوم به WISDOM که نزدیک به ۴۶ هزار زن در آن شرکت داشتند، عواملی مانند سن، سابقه پزشکی، سبک زندگی، تراکم بافت پستان و آزمایشهای ژنتیکی برای تعیین سطح خطر افراد استفاده شد.
نتایج نشان داد برنامههای غربالگری مبتنی بر سطح خطر میتوانند به اندازه ماموگرافی سالانه مؤثر باشند. نکته جالب این بود که حدود ۳۰ درصد زنانی که آزمایش ژنتیکی آنها خطر بالاتر ابتلا را نشان میداد، هیچ سابقه خانوادگی شناختهشدهای از سرطان پستان گزارش نکرده بودند.
همزمان پژوهشگران در حال توسعه ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی هستند که میتوانند با تحلیل تصاویر ماموگرافی، احتمال ابتلای یک زن به سرطان پستان در سالهای آینده را پیشبینی کنند.
بهترین توصیه فعلی برای زنان چیست؟
متخصصان تأکید میکنند زنان باید درباره سابقه خانوادگی سرطان، وضعیت سلامت عمومی، سن فرزندآوری و سایر عوامل خطر با پزشک خود مشورت کنند تا مناسبترین برنامه غربالگری برای آنها تعیین شود.
با این حال، یک نکته تقریباً مورد توافق همه کارشناسان است: هر برنامه غربالگری که انتخاب میشود، باید بهطور منظم ادامه پیدا کند. زیرا تشخیص زودهنگام سرطان پستان زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که غربالگری بهصورت مستمر و منظم انجام شود.
